Döviz Tırmanıyor, Kredizedeler Artıyor

23 Ocak 2009 | E-Posta İle Gönder | Pdf Olarak Görüntüle | Yazdır

HÜRSES

Döviz yine yükselişe geçti. Amerikan Doları 1,70 TL’yi zorluyor. Avro 2,10 TL’yi çoktan geçti. Döviz cinsi tüketici kredilerinde son yılların gözdesi olan Japon Yeni de bu hızlı tırmanışta geri kalmadı.

Büyük bir çoğunluğu açlık, yoksulluk sınırında yaşayan bu ülkenin insanları, “kartzede”, “kredizede”, “krizzede” oldu. Hatta “imarzede” bile oldu. Bu gidişle de kredizedelerimiz yine artacak gibi görünüyor.

Döviz cinsinden kredi kullananlar yalnızca kredizede olmakla kalmıyorlar, kur farkından dolayı yapılan KKDF kesintisi çok yüksek tutarlara ulaştığı için “fonzede” de oluyorlardı.

Defalarca yazdık, yazıldı. KKDF kesintisi haksız ve yasal dayanağı olmayan bir uygulama dedik. Neyse ki 30 Aralık 2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararıyla KKDF çilesi biraz hafifletildi. Önceden kredi borcunun kalan anaparası üzerinden hesaplanan KKDF, bu tarihten sonra taksit tutarı içerisindeki anapara üzerinden hesaplanacak. 30 Aralık tarihinden önce yapılan kesintilerde taksit ödeme tarihlerindeki (vade tarihlerindeki) cari kur ile en yüksek kur farkı esas alınıyordu. Yeni hesaplama sistemine göre cari kur ile kredi kullanım tarihindeki kur farkı esas alınacak (14.01.2009 tarihli ve KKDF-1/2009-1 sayılı Dövize Endeksli Kredilerde Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi Sirküleri/3).

Örneğin; 21 Ocak 2009 tarihinde 100.000 Amerikan Doları karşılığı kredi kullandınız. Her taksit ödemenizin ise 2.000 Dolar olduğunu varsayalım. Bu 2.000 Doların; 200 Doları faiz, 10 Doları BSMV ve dönem faizi üzerinden 30 Dolar (yüzde 15) KKDF kesintisi. Bu kredinin ilk üç taksiti için aşağıdaki tabloya göre KKDF hesaplaması yapılacak;

 

 

 

 

Taksit içindeki anapara tutarı (USD)

 

Kur farkı (TL)

 

KKDF’ye tâbi tutar (TL)

 

Yüzde 15 KKDF kesintisi (TL)

 

1. taksit

 

1760 Dolar

 

1,72-1,65=0,07

 

1760x0,07=123,20

 

123,2x0,15=18,48

 

2. taksit

 

1760 Dolar

 

1,67-1,65=0,02

 

1760x0,02=35,20

 

35,2x0,15=5,28

 

3. taksit

 

1760 Dolar

 

1,80-1,65=0,15

 

1760x0,15=264

 

264x0,15=39,6

(Kredi kullanılan tarihteki kur: 1,65

1. taksit ödeme tarihindeki kur: 1,72

2. taksit ödeme tarihindeki kur: 1,67

3. taksit ödeme tarihindeki kur: 1,80 olarak kabul edilmiştir)

Önceki hesaplama yöntemine göre olsaydı, kredi kullanan, bu tutarın yaklaşık 50 katını ödemek zorunda kalacaktı.

 

Daha Önce Kullanılan Kredilerde Nasıl Olacak?

Kredi daha önce alınmış olsa dahi taksitin ödenmesi gereken tarih 30 Aralık 2008’den sonra ise yeni yönteme göre hesaplama yapılacak. Burada önemli olan fiili ödeme tarihi değil, vade tarihi yani taksitin ödeme tarihi. Mesela vade tarihi 24 Aralık 2008 ama ödemeyi geciktirdiniz ve 2 Ocak 2009’da yaptınız. Fiili ödeme yapılan tarih 30 Aralık 2008’den sonra olsa da vade tarihi önce olduğu için eski hesaplama yöntemine göre KKDF kesintisi yapılacak.

Bakanlar Kurulu Kararı’nın uygulama açısından açıklamalarının yapıldığı Sirkülerde, Karar’ı aşan birçok ifade de yer alıyor.

Örneğin, 30 Aralık’tan önce çekilmiş ancak geri ödemesi halen devam eden kredilerin bu tarihten sonraki taksitlerinde taksit tutarı içindeki anapara esas alınarak yeni hesaplama yönteminin uygulanacağı belirtilmiş. Ama aynı başlık altında; bu kredi geri ödemelerinde cari kur ile kredi kullanım tarihindeki kur farkı değil, cari kur ile en yüksek farkının (eski hesaplama yöntemi) esas alınacağı belirtilerek ciddi anlamda bir çelişki oluşturulmuş.

Son örnekteki durum için şunu sormak gerekir:

“Eski yönteme göre mi, yeni yönteme göre mi hesaplama yapılacak?” “Deve mi, kuş mu?” İkisi de değil, “devekuşu” bir hesaplama yöntemi olmuş!..